Mide Hastalıkları

Mide, yemek borusuyla onikiparmak bağırsağı arasında yer alan, besinleri asit ve enzimlerle sindirmeye başlayan kaslı bir organdır. Mide hastalıkları denildiğinde genellikle mide ile yemek borusunu ve onikiparmak bağırsağının başlangıcını etkileyen bir grup sorun kastedilir. Bu hastalıklar birbirine benzer yakınmalar yaptığı için kişinin kendi başına ayırt etmesi zordur ve çoğu zaman birkaçı bir arada bulunabilir.

Gastroözofageal reflü hastalığı (GÖRH), mide içeriğinin yemek borusuna geri kaçarak göğüste yanma ve ağza acı-ekşi su gelmesine yol açmasıdır. Peptik ülser, mide ya da onikiparmak bağırsağı iç yüzeyinde açık yara oluşmasıdır ve en sık nedenleri Helicobacter pylori enfeksiyonu ile ağrı kesici (NSAİİ) kullanımıdır. Gastrit ise mide iç yüzeyinin iltihaplanmasıdır ve çoğu zaman aynı nedenlerle ilişkilidir.

Dispepsi (hazımsızlık), midenin üst kısmında ağrı, yanma, erken doyma ve dolgunluk hissiyle giden bir yakınmalar bütünüdür; hazımsızlık yaşayan kişilerin önemli bir bölümünde incelemelerde belirgin bir yapısal neden bulunmaz ve bu duruma fonksiyonel dispepsi denir. Helicobacter pylori ise dünya nüfusunun yaklaşık yarısında bulunduğu tahmin edilen, gastrit, ülser ve uzun vadede mide kanseriyle ilişkilendirilen bir bakteridir; bu nedenle mide hastalıklarının değerlendirilmesinde önemli bir yer tutar.

Daha seyrek görülen mide sorunları arasında mide boşalmasının yavaşladığı gastroparezi (özellikle uzun süreli diyabeti olanlarda), mide fıtığı (hiatal herni) ve mide kanseri sayılabilir. Mide yakınmalarının çoğu iyi huylu nedenlere bağlı olsa da kilo kaybı, yutma güçlüğü, kansızlık veya kanama gibi alarm belirtileri olduğunda daha ayrıntılı inceleme gerekir.

Mide hastalıklarının tedavisi, yakınmaya yol açan hastalığa göre belirlenir. Reflüde yaşam tarzı düzenlemeleri ve proton pompası inhibitörleri (PPI) gibi asit baskılayıcı ilaçlar temel tedavidir. Peptik ülserde ise asit baskılayıcı tedaviyle ülserin iyileşmesi sağlanırken, ülserin nedeni olan Helicobacter pylori enfeksiyonunun veya ağrı kesici kullanımının ortadan kaldırılması tekrarlamayı önlemek açısından belirleyicidir.

Helicobacter pylori saptandığında, iki ya da daha fazla antibiyotiğin asit baskılayıcı ilaçla birlikte kullanıldığı eradikasyon tedavisi uygulanır. Tedavinin başarısı, ilaçların eksiksiz ve önerilen sürede kullanılmasına bağlıdır; tedavi bittikten en az 4 hafta sonra kontrol testiyle bakterinin temizlendiği doğrulanır. Fonksiyonel dispepside ise H. pylori tedavisi, asit baskılayıcılar, mide hareketlerini düzenleyen ilaçlar ve gerekirse sindirim sistemi ile beyin arasındaki iletişimi düzenleyen düşük dozlu ilaçlar kullanılabilir.

Asit baskılayıcı ilaçlar doğru endikasyonla kullanıldığında etkili ve güvenlidir; ancak uzun süreli kullanımda gerekliliğin düzenli olarak gözden geçirilmesi önerilir. İlaç tedavisine rağmen yakınmaları süren, ileri evre reflüsü veya büyük mide fıtığı olan bazı hastalarda cerrahi ya da endoskopik girişimler değerlendirilebilir. Alarm belirtileri olan hastalarda ilk adım, tedaviden önce endoskopiyle kesin tanının konmasıdır.

İzmit'teki muayenehanede mide yakınmalarınız iç hastalıkları açısından değerlendirilip gerekli tahliller ve tedavi planlanabilir; endoskopi gereken durumlarda gastroenteroloji uzmanına yönlendirme yapılır.