Hashimoto Hastalığı

Hashimoto hastalığı (kronik lenfositik tiroidit), bağışıklık sisteminin yanlışlıkla tiroid bezini hedef alması sonucu ortaya çıkan kronik bir iltihaptır. Bezin içine bağışıklık hücreleri yerleşir ve zamanla hormon üreten doku azalır. İyot alımının yeterli olduğu ülkelerde hipotiroidinin (tiroidin az çalışmasının) en sık nedenidir ve kadınlarda erkeklere göre birkaç kat daha sık görülür.

Hastalık genellikle yavaş ilerler. Birçok kişide yıllarca yalnızca kanda tiroid antikorları (anti-TPO, anti-Tg) yüksek bulunur, ancak tiroid hormonları normaldir. Bu dönemde ilaç tedavisi gerekmez; düzenli TSH takibi yeterlidir. Bir kısım hastada zamanla önce TSH yükselir (subklinik hipotiroidi), ardından serbest T4 düşer ve belirgin hipotiroidi gelişir.

Antikor yüksekliği tek başına hastalığın ağır olduğu anlamına gelmez; antikor düzeyi ile şikâyetlerin şiddeti arasında doğrudan bir ilişki yoktur ve antikorları düşürmek tedavinin hedefi değildir. Tedavi kararı TSH ve serbest T4 değerlerine, şikâyetlere, yaşa ve gebelik planına göre verilir. Bu nedenle antikor değerlerini sık sık tekrarlamaya genellikle gerek yoktur.

Hashimoto hastalığı olan kişilerde başka otoimmün hastalıklar da daha sık görülebilir. Bunlar arasında çölyak hastalığı, tip 1 diyabet, vitiligo, B12 vitamini emilimini bozan pernisiyöz anemi ve romatoid artrit sayılabilir. Şikâyetler tiroid tedavisine rağmen sürüyorsa bu olasılıkların da değerlendirilmesi gerekir.

Tiroid işlevleri normal olan ve yalnızca antikorları yüksek bulunan kişilerde ilaç tedavisi gerekmez; genellikle yılda bir TSH ölçümüyle izlem yeterlidir. Belirgin hipotiroidi geliştiğinde tedavi, eksik hormonu yerine koyan levotiroksin ile yapılır. Levotiroksin vücudun kendi ürettiği T4 hormonunun aynısıdır ve doğru dozda kullanıldığında güvenli bir tedavidir.

Subklinik hipotiroidide (TSH yüksek, serbest T4 normal) tedavi kararı bireyseldir. Genel olarak TSH'nin 10 mIU/L'nin üzerinde olması, gebelik planı veya gebelik, belirgin şikâyetler ya da guatr varlığında tedavi düşünülür; daha düşük TSH değerlerinde ve ileri yaşta çoğu zaman izlem tercih edilir.

Levotiroksin dozu kiloya, yaşa, kalp durumuna ve TSH değerine göre belirlenir. İlaç başlandıktan veya doz değiştirildikten sonra TSH genellikle 6–8 hafta sonra kontrol edilir; hedefe ulaşıldıktan sonra kontroller çoğunlukla 6–12 ayda bir yapılır. Gebelikte tiroid hormonu ihtiyacı artar; levotiroksin kullanan kadınların gebeliği öğrenir öğrenmez hekimlerine başvurması gerekir, çünkü doz çoğu zaman artırılır.

Hashimoto için sıkça önerilen glutensiz diyet, selenyum veya çeşitli takviyelerin, çölyak hastalığı ya da tahlille gösterilmiş bir eksiklik yoksa hastalığın seyrini değiştirdiğine dair yeterli kanıt bulunmamaktadır. Takviyeleri eksikliği tahlille gösterilmeden rastgele kullanmamanız önerilir. Tahlil ve kontrolleriniz İzmit'teki muayenehanede ya da evde kan alma hizmetiyle düzenli olarak sürdürülebilir.